2035'TE NASIL BİR İZMİR HAYAL EDİYORUM?
2035 yılında hayalimdeki İzmir; çevresel sürdürülebilirliğe önem gösteren bireylerin yaşadığı, toplumsal refahın ve yaşam standartlarının yüksek olduğu, sosyal faaliyet zenginliği barındıran ve doğa dostu üretim fabrikaları ile ekonomiye değer yaratan gelişmiş bir şehirdir. Bu seviyeye ulaşabilmek için öncelikle günümüzde karşı karşıya kaldığımız yapısal, sosyal, ekonomik ve altyapısal sorunlara çözüm odaklı bir yaklaşım ile gündeme almak ve geleceğe yönelik kısa-orta-uzun vadeli çözüm projelerini ortak bilinç ile üretmek kritik önem arz etmektedir.
Günümüz şartlarında İzmir’in karşı karşıya kaldığı en temel problemler ana hatlarıyla; kontrolsüz göç kaynaklı nüfus artışı, ulaşımla altyapısı ve toplu taşıma ağlarındaki yetersizlikler, plansız kentleşme, depreme karşı hazırlıksızlık, düşük yenilenebilir enerji kullanımı, temel ekonomik problemler ve çevresel sürdürülebilirlik konularıdır.
Kontrolsüz göç kaynaklı artan nüfus İzmir’in kozmopolit ve sosyal yapısına zarar vermektedir. Kontrolsüz ve plansız göç ile İzmir’e gelen bireyler, şehir hayatına uyum sorunu yaşamakta ve hem kendileri sıkıntı çekmekte hem de şehirdeki sosyal yaşama zarar vermektedir. Ayrıca, nüfus artışı nedeniyle yoğunlaşan trafik, yetersiz toplu taşıma entegrasyonu ve alternatif ulaşım çözümlerinin sınırlı olması, beraberinde hem ekonomik zarar hem zaman kaybı hem de çevresel sorunlara neden olmaktadır. 2035 yılında İzmir düşünüldüğünde; daha kontrollü ve entegrasyonu/uyumu sağlanmış kaliteli nüfus artışı beklentisi bulunmaktadır. Bunun yanında, güvenli bisiklet ve yaya ulaşımının motorlu araçlara göre daha çok tercih edildiği, metro ve raylı ulaşım ağının daha yaygın kullanıldığı ve alternatif yollar ile akıllı ulaşım sistemleriyle desteklenen bütüncül bir ulaşım ağının hedeflenmesi gerekmektedir.
İzmir özelinde dikkate alınması gereken diğer önemli husus da deprem gerçeği ve kentsel dönüşümdür. İzmir, aktif fay hatları üzerinde yer alan bir kenttir ve bünyesinde bulunan yapı stoğunun önemli bir bölümü yüksek derecede riskli deprem bölgesinde yer almaktadır. Bu riske karşı uygulanacak çözüm yalnızca bina yenilemekten ibaret olmamalı, bunun yanında sosyal alanlar, yeşil alanlar ve mahalle kültürüne özem gösterecek bir yaklaşımla kentsel dönüşüm ve mevcut bina stoğunun planlı bir şekilde yenileme çalışmaları yapılmalıdır. 2035 yılında İzmir düşünüldüğünde; kentsel dönüşümünü önemli şekilde tamamlamış, bina stoğunun önemli bir kısmı depreme dayanıklı hale getirilmiş, yeteri kadar yeşil ve sosyal alanlara sahip, şehir kimliğini koruyan ve yaşanabilir bir İzmir’in hedeflenmesi gerekmektedir.
Diğer şehirlerde olduğu gibi İzmir’in de geleceğini doğrudan etkileyebilecek önemli problemlerden bir tanesi iklim krizi ve çevresel sürdürülebilirliktir. Yeşil alanların git gide azalması, artan hava kirliliği, su kaynaklarında yaşanan azalma, körfezde artan kirlilik ve sıcaklık ortalamalarının yükselmesi İzmir’in geleceği için risk teşkil etmektedir. Bu risklere karşı önlemler günümüzde alınsa da maalesef yeterli düzeyde değildir. 2035 yılı İzmir’inde; enerjinin önemli bir kısmının yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiği, suyun daha bilinçli ve verimli kullanıldığı, körfezin atıklardan kalıcı olarak temizlendiği ve yeşil alanların kentin dokusu içerisinde daha dengeli bir şekilde dağıldığı bir şehir modeli amaçlanmalıdır.
Şehirdeki refahı etkileyen en önemli konuların başında ekonomi gelmektedir. Ekonomik açıdan İzmir’in kalkınma modeli; sanayi, tarım, lojistik, turizm ve teknoloji alanlarını içinde barındıran sentez ve homojen bir yapı olmalıdır. Bu sektörlerin desteklenmesi ile; nitelikli bir şekilde istihdam ağı yaratan, özellikle genç nüfusu İzmir’de tutan, girişimciliği ve inovasyon konularına destek veren bir ekosistem oluşturulması büyük önem taşımaktadır. Üniversiteler ile özel sektör ve yerel yönetimler arasında kurulacak köprü sayesinde ekonomik sürdürülebilirliği destekleyecek güçlü iş birlikleri yaratılıp, İzmir 2035 yılında bir çekim merkezi haline getirilebilir.
Özetle, 2035 yılında İzmir’imizi yukarıda bahsedilen temel sorunları daha katılımcı ve ortak bilince dayalı çözebilmiş bir şehir olarak görmekteyim. Bu vizyon ve iradenin hayata geçmesi, ancak İzmir’de yaşayanlar olarak hepimizin üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmesi ile mümkün olacaktır. 2035 yılında İzmir’imizi daha temiz ve sürdürülebilir bir çevrede, planlı kentsel dönüşümünü tamamlamış, depreme hazırlıklı, altyapı problemlerini çözmüş ve refah seviyesi yüksek bir sosyal kent olarak hayal ediyorum.
